- Google vẫn là công cụ tìm kiếm mặc định trên Safari nhờ thỏa thuận chia sẻ doanh thu nhiều năm với Apple.
- Phán quyết chống độc quyền tại Mỹ năm 2025 cấm hợp đồng mặc định mang tính độc quyền và buộc Google chia sẻ một phần dữ liệu tìm kiếm.
- Tìm kiếm bằng AI đang thay đổi thói quen; Apple có thể đa dạng hóa nhà cung cấp thay vì bỏ Google.
- Người dùng iPhone có thể tự đổi công cụ tìm kiếm mặc định và kết hợp tìm kiếm truyền thống với AI.
Google hiện vẫn là công cụ tìm kiếm mặc định trên Safari của iPhone nhờ một thỏa thuận chia sẻ doanh thu kéo dài nhiều năm với Apple. Nhưng mối quan hệ này đang chịu sức ép từ hai phía: phán quyết chống độc quyền tại Mỹ và sự trỗi dậy của tìm kiếm bằng AI như ChatGPT, Perplexity hay Gemini. Tương lai nhiều khả năng không phải Apple "bỏ" Google, mà là người dùng iPhone có nhiều lựa chọn hơn, và tìm kiếm sẽ ngày càng giống một cuộc trò chuyện.
Một thỏa thuận béo bở cho cả hai
Từ nhiều năm nay, Google trả cho Apple một khoản tiền rất lớn mỗi năm để làm công cụ tìm kiếm mặc định trên Safari. Theo thông tin được công bố trong phiên tòa chống độc quyền, con số này lên tới hàng chục tỷ USD mỗi năm. Với Apple, đây là nguồn doanh thu dịch vụ có biên lợi nhuận gần như tuyệt đối. Với Google, người dùng iPhone, thường có thu nhập cao, là nhóm khách hàng quảng cáo giá trị.
Đa số người dùng không bao giờ đổi cài đặt mặc định, nên vị trí mặc định gần như đồng nghĩa với lượng truy vấn khổng lồ.
Vụ kiện chống độc quyền thay đổi cuộc chơi
Bộ Tư pháp Mỹ kiện Google vì các thỏa thuận mặc định với Apple, các hãng điện thoại và trình duyệt khác. Năm 2024, tòa án liên bang kết luận Google duy trì độc quyền bất hợp pháp trong thị trường tìm kiếm. Ở giai đoạn quyết định biện pháp khắc phục năm 2025, tòa không buộc Google bán trình duyệt Chrome và vẫn cho phép Google trả tiền để được đặt mặc định, nhưng cấm các hợp đồng mang tính độc quyền và yêu cầu chia sẻ một phần dữ liệu tìm kiếm với đối thủ đủ điều kiện. Các bên có thể tiếp tục kháng cáo, nên bức tranh pháp lý còn có thể thay đổi.
Hệ quả thực tế: Apple có thêm không gian để đưa các công cụ tìm kiếm khác, kể cả tìm kiếm AI, vào Safari mà không vi phạm thỏa thuận với Google.
AI đang làm lung lay thói quen tìm kiếm
Trong phiên điều trần, một lãnh đạo cấp cao của Apple cho biết lượng tìm kiếm trên Safari đã có dấu hiệu giảm lần đầu tiên, điều được cho là liên quan đến việc người dùng chuyển sang hỏi trực tiếp các trợ lý AI. Dù con số cụ thể là thông tin nội bộ, xu hướng này phù hợp với những gì nhiều người tự nhận thấy: thay vì gõ từ khóa rồi mở mười đường link, họ hỏi ChatGPT hoặc Gemini và nhận câu trả lời tổng hợp.
Google cũng tự thay đổi
Google không đứng yên. Hãng đưa phần tóm tắt bằng AI lên đầu trang kết quả, thử nghiệm chế độ tìm kiếm hội thoại và tích hợp Gemini vào Android, Chrome. Google vừa là người bảo vệ mô hình tìm kiếm cũ, vừa là một trong những người chơi mạnh nhất của tìm kiếm AI.
Apple sẽ đi nước nào?
Apple có vài lựa chọn chiến lược:
- Đa dạng hóa nhà cung cấp: giữ Google làm mặc định nhưng thêm các lựa chọn AI vào danh sách công cụ tìm kiếm của Safari.
- Tích hợp AI vào trợ lý: Apple đã cho phép Siri chuyển một số câu hỏi sang ChatGPT khi người dùng đồng ý, và đang nâng cấp Siri theo hướng hiểu ngữ cảnh hơn, như bài Siri lột xác phân tích.
- Tự phát triển công cụ tìm kiếm: Apple đã có công nghệ tìm kiếm riêng cho Spotlight và Siri, nhưng xây dựng công cụ tìm kiếm web toàn diện là thách thức rất lớn và rủi ro mất doanh thu từ Google.
Với triết lý đề cao quyền riêng tư, Apple có thể định vị trải nghiệm tìm kiếm trên iPhone là "riêng tư hơn", điểm khác biệt so với mô hình dựa trên quảng cáo cá nhân hóa. Bạn có thể đọc thêm về những tranh cãi quanh quyền riêng tư với Google.
Người dùng iPhone có thể làm gì ngay bây giờ?
- Đổi công cụ tìm kiếm mặc định: theo hướng dẫn hiện hành của Apple, vào Cài đặt, chọn Tìm kiếm rồi Công cụ tìm kiếm; trên các bản iOS cũ hơn, mục này nằm trong Cài đặt, Safari. Bạn có thể chọn Google, Bing, DuckDuckGo, Ecosia, Yahoo tùy khu vực.
- Dùng tìm kiếm riêng tư trong chế độ duyệt riêng tư: Safari cho phép chọn công cụ khác riêng cho tab riêng tư.
- Thử tìm kiếm bằng AI: cài ứng dụng ChatGPT, Gemini, Perplexity và so sánh với tìm kiếm truyền thống cho từng loại câu hỏi.
- Kiểm tra nguồn: khi dùng AI, ưu tiên công cụ có dẫn nguồn và mở link để kiểm chứng.
Khi nào nên dùng tìm kiếm truyền thống, khi nào dùng AI?
| Nhu cầu | Phù hợp hơn |
|---|---|
| Tìm website, địa chỉ, giờ mở cửa, tin tức mới nhất | Tìm kiếm truyền thống, bản đồ |
| Giải thích khái niệm, so sánh, lên kế hoạch | Trợ lý AI |
| Thông tin y tế, pháp lý, tài chính quan trọng | Nguồn chính thống, có kiểm chứng |
| Mua sắm, so sánh giá | Kết hợp cả hai |
Ai sẽ thắng trong cuộc chơi mới?
Câu hỏi này khó trả lời, vì ranh giới giữa tìm kiếm, trợ lý và hệ điều hành đang mờ dần. Người nắm thiết bị (Apple) có lợi thế về điểm chạm với người dùng. Người nắm dữ liệu và mô hình (Google, OpenAI) có lợi thế về chất lượng câu trả lời. Các thỏa thuận hợp tác, như việc Apple làm việc với nhiều nhà cung cấp mô hình AI, cho thấy hai bên vẫn cần nhau.
Với người dùng, cạnh tranh là điều tốt: nhiều lựa chọn hơn, áp lực cải thiện chất lượng và quyền riêng tư lớn hơn. Nhưng nó cũng đòi hỏi kỹ năng mới: biết hỏi đúng cách, biết khi nào cần đọc nguồn gốc. Các mô hình ngày càng mạnh, từ GPT-4.1 đến những thế hệ ra đời sau, giúp câu trả lời tốt hơn, nhưng trách nhiệm kiểm chứng vẫn thuộc về người đọc.
Câu hỏi thường gặp
Có thể đặt ChatGPT làm công cụ tìm kiếm mặc định trên Safari không?
Danh sách công cụ mặc định của Safari do Apple quy định và có thể thay đổi theo phiên bản iOS. Hiện bạn có thể cài tiện ích hoặc ứng dụng của các dịch vụ AI để tìm kiếm nhanh, hoặc dùng Siri tích hợp ChatGPT khi được bật.
Vì sao Google trả tiền cho Apple?
Để được làm công cụ tìm kiếm mặc định trên Safari, nơi có lượng người dùng rất lớn. Mỗi truy vấn mang lại cơ hội hiển thị quảng cáo, nên vị trí mặc định có giá trị thương mại cao.
Đổi công cụ tìm kiếm khỏi Google có ảnh hưởng gì không?
Chất lượng kết quả có thể khác, đặc biệt với tìm kiếm tiếng Việt và thông tin địa phương. Bạn có thể đổi lại bất cứ lúc nào trong cài đặt Safari.
Tìm kiếm bằng AI có thay thế hoàn toàn Google không?
Chưa. AI tiện cho câu hỏi cần tổng hợp, nhưng tìm kiếm truyền thống vẫn mạnh với thông tin cập nhật, địa điểm, mua sắm và khi cần nguồn gốc rõ ràng. Hai hình thức đang dần hòa trộn.

