- Việt Nam ngừng phục vụ điện thoại chỉ hỗ trợ 2G từ ngày 16/10/2024 và dừng hẳn mạng 2G (GSM) trên toàn quốc từ ngày 16/9/2026.
- Mục tiêu là giải phóng băng tần 900 MHz và 1800 MHz cho 4G, 5G, đồng thời hạn chế trạm phát sóng giả, tin nhắn rác.
- Người cao tuổi, người thu nhập thấp và thiết bị chuyên dụng dùng mô-đun 2G là nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất.
- Nên chuyển sang máy 4G hỗ trợ VoLTE; gia đình có thể giúp ông bà, cha mẹ đổi máy, chuyển danh bạ và cảnh giác lừa đảo.
Việt Nam đã dừng cung cấp dịch vụ cho điện thoại chỉ hỗ trợ 2G từ năm 2024 và dừng hẳn hệ thống mạng 2G (GSM) trên toàn quốc từ ngày 16/9/2026, theo lộ trình của cơ quan quản lý viễn thông, để giải phóng tần số cho 4G, 5G và nâng cao chất lượng mạng. Đây là bước tiến cần thiết cho hạ tầng số, nhưng cũng là thách thức với người cao tuổi, người thu nhập thấp ở nông thôn quen dùng "điện thoại cục gạch". Bài viết giải thích lý do, ai bị ảnh hưởng và người dùng cần làm gì.
Mạng 2G là gì và vì sao phải tắt
2G là thế hệ mạng di động kỹ thuật số đầu tiên, phổ biến tại Việt Nam từ thập niên 1990, phục vụ gọi điện và tin nhắn SMS. Sau hơn ba mươi năm, 2G đã lỗi thời: tốc độ dữ liệu rất thấp, bảo mật yếu, chiếm tài nguyên tần số quý giá. Trong khi đó, 4G phủ sóng gần như toàn quốc và 5G đang được triển khai mạnh. Duy trì song song nhiều thế hệ mạng khiến nhà mạng tốn chi phí vận hành, không tối ưu được tần số.
Ngoài ra, các thiết bị chỉ dùng 2G thường không hỗ trợ cuộc gọi chất lượng cao qua 4G (VoLTE), và còn bị lợi dụng trong các hoạt động như trạm phát sóng giả phát tán tin nhắn rác, lừa đảo, vì 2G không có cơ chế xác thực trạm phát sóng chặt chẽ như thế hệ sau.
Lộ trình đã diễn ra như thế nào
Cơ quan quản lý ban hành quy định về lộ trình dừng công nghệ 2G, trong đó thiết bị đầu cuối chỉ hỗ trợ 2G bị dừng cung cấp dịch vụ trong năm 2024, sau một thời gian gia hạn để người dùng chuyển đổi. Các nhà mạng Viettel, VinaPhone, MobiFone triển khai nhiều đợt nhắn tin thông báo, hỗ trợ đổi máy, tặng hoặc trợ giá điện thoại 4G cho thuê bao đủ điều kiện. Doanh nghiệp cũng được yêu cầu không nhập khẩu, sản xuất điện thoại chỉ hỗ trợ 2G, 3G theo lộ trình.
Theo thông cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, giai đoạn 1 hoàn thành từ ngày 16/10/2024, khi các nhà mạng ngừng phục vụ thuê bao dùng máy chỉ hỗ trợ 2G. Giai đoạn 2 bắt đầu từ ngày 16/9/2026: các doanh nghiệp di động dừng mạng 2G trên phạm vi toàn quốc, trừ khu vực quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và các nhà giàn DK. Cũng theo thông cáo, vùng phủ 4G đã đạt trên 99% dân số và hệ thống VoLTE đã được nâng cấp đủ phục vụ toàn bộ thuê bao thoại di động.
Ai bị ảnh hưởng nhiều nhất
- Người cao tuổi quen dùng điện thoại phím bấm, khó làm quen máy mới.
- Người thu nhập thấp ở nông thôn, miền núi, nơi điện thoại 2G giá rẻ phổ biến.
- Thiết bị chuyên dụng dùng mô-đun 2G như định vị xe cũ, báo động, đồng hồ điện, máy POS đời cũ.
- Người dùng máy phụ để nghe gọi, giữ số.

Kiểm tra điện thoại của bạn có bị ảnh hưởng không
- Nhìn biểu tượng sóng trên màn hình: nếu chỉ hiện "E", "G" hoặc không có chữ, có thể máy chỉ hỗ trợ 2G.
- Tra cứu tên model trên Internet hoặc hỏi nhà mạng.
- Nhắn tin theo cú pháp kiểm tra thiết bị mà nhà mạng công bố, hoặc gọi tổng đài.
- Kiểm tra cài đặt mạng: nếu có tùy chọn 4G, LTE thì máy hỗ trợ 4G.
Lưu ý: máy hỗ trợ 4G nhưng không hỗ trợ VoLTE có thể vẫn gặp trục trặc khi gọi điện sau khi các mạng cũ bị thu hẹp. Ưu tiên máy hỗ trợ VoLTE.
Chọn điện thoại 4G cho người lớn tuổi
| Loại máy | Ưu điểm | Phù hợp |
|---|---|---|
| Điện thoại phím bấm 4G | Quen thuộc, pin lâu, bền, giá rẻ | Người chỉ cần nghe gọi, nhắn tin |
| Smartphone giá rẻ màn hình lớn | Gọi video, Zalo, xem tin tức | Người muốn liên lạc với con cháu qua video |
| Smartphone có chế độ đơn giản | Giao diện chữ to, ít biểu tượng | Người mới làm quen smartphone |
Khi chọn smartphone cho ông bà, cha mẹ, hãy chọn máy có loa to, màn hình lớn, pin bền; cài sẵn Zalo, danh bạ có ảnh; bật chế độ giao diện đơn giản và tính năng chặn ứng dụng từ nguồn lạ. Người lớn tuổi là đối tượng dễ bị lừa đảo khi mới dùng smartphone; xem bài lừa đảo trên Android bằng AI để biết các chiêu trò cần cảnh báo.
Lợi ích dài hạn của việc tắt 2G
- Chất lượng 4G, 5G tốt hơn nhờ tần số được tái phân bổ.
- Cuộc gọi chất lượng cao qua VoLTE, rõ tiếng hơn, kết nối nhanh hơn.
- Bảo mật tốt hơn, hạn chế trạm phát sóng giả, tin nhắn rác.
- Thúc đẩy chuyển đổi số: nhiều người tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử.
Sự phát triển của 5G sau khi giải phóng tài nguyên được phân tích trong bài 5G Việt Nam: cú hích kinh tế số.
Thách thức cần giải quyết
- Kỹ năng số của người cao tuổi: cần hướng dẫn tận tình từ gia đình, nhà mạng, chính quyền địa phương.
- Chi phí đổi máy: dù điện thoại 4G giá rẻ đã phổ biến, vẫn là gánh nặng với hộ nghèo; chương trình hỗ trợ cần đến đúng người.
- Thiết bị IoT đời cũ: doanh nghiệp cần thay mô-đun 2G trong thiết bị định vị, giám sát.
- Vùng lõm sóng 4G: một số khu vực hẻo lánh cần thêm trạm phát sóng để đảm bảo liên lạc.
Gia đình có thể giúp gì
- Kiểm tra máy của ông bà, cha mẹ, đổi sang máy 4G hỗ trợ VoLTE.
- Chuyển danh bạ sang máy mới, ghi số quan trọng ra giấy dán cạnh điện thoại.
- Hướng dẫn từng chức năng một, không dạy quá nhiều cùng lúc.
- Dặn kỹ không bấm link lạ, không cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai.
- Thu gom máy 2G cũ đúng cách, không vứt chung rác sinh hoạt vì có pin.
Bài học từ các nước khác
Việt Nam không phải nước đầu tiên tắt 2G. Theo Cục Viễn thông, tính đến giữa năm 2024 đã có khoảng 37 quốc gia tắt hoàn toàn mạng 2G. Nhiều quốc gia như Mỹ, Úc, Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản đã dừng 2G và cả 3G trước đó. Kinh nghiệm chung là thông báo sớm, hỗ trợ thiết bị cho nhóm yếu thế, và phối hợp với ngành bảo vệ, y tế, giao thông để chuyển đổi các thiết bị chuyên dụng. Lộ trình tại Việt Nam đi theo hướng tương tự, chia hai giai đoạn cách nhau gần hai năm để người dùng kịp chuẩn bị.
Không để ai bị bỏ lại
Tạm biệt 2G là bước đi tất yếu để Việt Nam có hạ tầng di động hiện đại, an toàn hơn. Thách thức lớn nhất không nằm ở kỹ thuật, mà ở việc đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau. Sự hỗ trợ từ nhà mạng và đặc biệt là từ gia đình sẽ giúp người cao tuổi, người yếu thế chuyển đổi suôn sẻ và hưởng lợi từ mạng di động thế hệ mới.
Câu hỏi thường gặp
Điện thoại 3G có còn dùng được không?
Điện thoại hỗ trợ 3G nhưng không có 4G vẫn có thể bị ảnh hưởng khi mạng 3G được thu hẹp theo lộ trình tiếp theo. Tốt nhất nên chuyển sang máy 4G có hỗ trợ VoLTE để dùng lâu dài.
VoLTE là gì, làm sao biết máy có hỗ trợ?
VoLTE là công nghệ gọi thoại qua mạng 4G, cho chất lượng cuộc gọi rõ và kết nối nhanh. Bạn có thể kiểm tra trong cài đặt mạng di động hoặc hỏi tổng đài nhà mạng bằng cách cung cấp tên máy.
Đổi sang điện thoại 4G có phải đổi SIM không?
SIM đời cũ có thể không hỗ trợ 4G. Nếu sau khi lắp vào máy mới không thấy biểu tượng 4G, hãy mang giấy tờ tùy thân tới điểm giao dịch để đổi SIM 4G, thường miễn phí.



